III SPOTKANIE
INTELEKTUALISTOW, LUDZI KULTURY I SZTUKI
MONACHIUM 2003
III SPOTKANIE
INTELEKTUALISTÓW, LUDZI KULTURY I SZTUKI w MONACHIUM 2003
OGÓLNE INFORMACJE
- Spotkanie zostalo zorganizowane przez Instytut Badan nad Kultura Polonijna
w Monachium
- Udzial wzieli wybitni przedstawiciele Polonii z róznych stron
swiata, czlonkowie wladz polskich, oraz media polskie i polonijne
- Cel Spotkania: dyskusja nad kulturalnym i spolecznym dorobkiem polonijnym,
wymiana doswiadczen, plany ogólno-polonijnych projektów
na przyszlosc
- Gosciem Honorowym byl Arcybiskup Szczepan Wesoly. Dostojny gosc otrzymal
prestizowa nagrode ufundowana przez Instytut Badan nad Kultura Polonijna:
Zloty Laur Polonii
- Alberte reprezentowal Dr. J.Nowinka, byly Prezes KPKOA, a obecnie Wiceprezes
w Zarzadzie Glównym KPK na Kanade Zachodnia.
WYSTAPIENIE DR J.NOWINKI
NOWOCZESNA DZIALALNOSC POLONIJNA W ALBERCIE
Dr J.Nowinka wystapil w inauguracyjnej sesji plenarnej konferencji. Tematem
jego wystapienia byla nowoczesna dzialalnosc polonijna w Albercie.
Dr J.Nowinka podkreslil, iz wobec zmniejszajacego sie zaangazowania mlodziezy
w dzialalnosc polonijna potrzebna jest zmiana profilu tejze dzialalnosci.
Skuteczna motywacja mlodziezy jest mozliwa w oparciu o projekty wychodzace
poza polska grupe etniczna, otwarte na zainteresowania i problemy wspólczesnej
mlodziezy.
Dr J.Nowinka przedstawil dwa takie wlasnie projekty realizowane przez
Polonie w Albercie:
- Konferencja Mlodziezy dla Wartosci Demokratycznych Edmonton 2003, oraz
- Polska w Górach Skalistych Canmore 2004.
Oprócz wystapienia na forum konferencji, Dr J.Nowinka przekazal
informacje o biezacej dzialalnosci polonijnej w Albercie w wywiadzie telewizyjnym
dla TV Polonia.
Konferencja Mlodziezy dla Wartosci Demokratycznych Edmonton 2003 www.sydv.org
- Impreza zorganizowana przez KPKOA oraz albertanska mlodziez polonijna
dla mlodziezy polskiej i polonijnej oraz innych narodowosci. Przyklad
wyjscia polskiej grupy etnicznej poza srodowisko wylacznie polonijne.
Sukces merytoryczny, polityczny, organizacyjny, a takze finansowy!
- Ponad 100 uczestników róznych narodowosci - z Ameryki
Pn., Europy, a nawet tak egzotycznych krajów jak Indonezja, Filipiny,
Pakistan, Nepal, Rwanda. Licznie reprezentowana byla mlodziez polska i
polonijna: ponad 20 z Polski, drugie tyle mlodziezy polonijnej z Kanady
i innych krajów
- Tematyka konferencji - wielokulturowosc, globalizacja, tolerancja, etyka
w badaniach naukowych, granice ekspresji w sztuce, asymilacja, emigracja,
róznorodnosc religijna, problemy spoleczne
- Prowadzacy - wybitni politycy, naukowcy, dzialacze spoleczni. W tym:
Sedzia Glówny Prowincji Alberta A.Wachowicz, Minister G.Zwozdesky,
Posel D.Kilgour, Prorektor KUL A.Kijewska, Profesor B.Misztal
- Silne poparcie wladz kanadyjskich. Granty od rzadu federalnego Kanady
oraz prowicjonalnego Alberty. Patronat Premiera Alberty
- KPKOA zainicjowal ten projekt w 2000 roku. W zwiazku z zainteresowaniem
innych grup etnicznych i poparciem rzadów Kanady i Alberty, w marcu
2002 KPKOA zalozyl nowa organizacje - Society of Youth for Democratic
Values - do realizacji tego projektu
- sukces konferencji: calosciowe spojrzenie na procesy demokratyczne;
wykazanie zdolnosci organizacyjnych polskiej grupy etnicznej; wciagniecie
mlodziezy polonijnej do dzialalnosci spolecznej
POLSKA w GORACH SKALISTYCH
- 2004, Canmore, Alberta, Kanada
www.polandintherockies.com
- Cele: budzenie polskiej swiadomosci wsród mlodziezy polskiego
pochodzenia; uswiadamianie znaczenia korzeni narodowych przy jednoczesnym
pelnym uczestnictwie w zyciu politycznym i kulturalnym kraju zamieszkania;
wskazanie korzysci plynacych z zaszczepiania elementów polskiej
kultury i tradycji; ksztaltowanie pólnocno-amerykanskich liderów
przyszlosci, swiadomych swych polskich korzeni i otwartych na sprawy polskie
- 10-dniowe forum w Canmore w Górach Skalistych dla okolo 40 uczestników
- tematyka: historia, kultura, tozsamosc narodowa, biezace wydarzenia
polityczne, rozwój osobowosciowy i spoleczny
GRAZYNA OPINSKA - KORESPONDENTKA
POLSKIEJ AGENCJI PRASOWEJ
III SWIATOWE SPOTKANIE INTELEKTUALISTÓW, LUDZI KULTURY I SZTUKI
W MONACHIUM - NOWE WYZWANIA DLA ORGANIZACJI POLONIJNYCH W SWIECIE
W Spotkaniach wzieli udzial wybitni przedstawiciele Polonii z róznych
stron swiata - Kanady, Stanów Zjednoczonych, Argentyny, Brazylii,
Peru oraz z róznych krajów Europy, m. in. Francji, Szwecji,
Niemiec, Wloch, Hiszpanii, Bulgarii i in. W tym roku przybyla liczna delegacja
z Rosji i Ukrainy.
Celem konferencji jest, wedlug organizatorów, "wzajemne poznanie,
nawiazanie kontaktów pomiedzy przedstawicielami Polonii Swiata,
a takze prezentacja ich dorobku kulturalnego, intelektualnego oraz aktywnosci
spolecznych".
Wsród przedstawicieli Polonii byli naukowcy, muzycy, piosenkarze,
duchowienstwo, dziennikarze, przemyslowcy i dzialacze spoleczni. Z ramienia
polskiego MSZ w Spotkaniach wzial udzial naczelnik w Departamencie Europy,
Jerzy Drozdz. Obecny byl konsul RP w Monachium, Waclaw Oleksy.
Podczas konferencji omówiono róznorodne watki tematyczne
zwiazane z Polonia, jak dokonania wybitnych dzialaczy polonijnych za granica,
tematyke organizacji polonijnych w swiecie, problemy oswiaty i prasy polonijnej.
Uczestnicy konferencji zwrócili uwage m. in. na problem zanikania
aktywnosci organizacji polonijnych za granica. Utworzone kiedys jako przede
wszystkim organizacje samopomocy, dzis spotykaja sie z nowymi wyzwaniami.
Powstaje wiele organizacji polonijnych innego typu, które skupiaja
ludzi nauki, profesjonalistów róznych zawodów, artystów.
Dr Jaroslaw Nowinka z Kongresu Polonii Kanadyjskiej zwrócil uwage,
ze coraz mniej mlodych ludzi angazuje sie w dzialalnosc polonijna. "Trzeba
przewartosciowac dotychczasowa motywacje aktywnosci organizacji polonijnych,
aby zainteresowac mlodziez, przyciagnac ja do nas" - powiedzial.
Dr Nowinka zapowiedzial zorganizowanie w sierpniu przyszlego roku wielotematycznego
programu dla mlodych Kanadyjczyków i Amerykanów pochodzenia
polskiego, którego celem jest "zwiekszenie zainteresowania
Polska oraz udzialu Polonii w sprawach waznych dla przyszlosci".
Uczestnicy Spotkan zgodzili sie co do tego, iz nalezy przewartosciowac
dotychczasowa formule dzialalnosci organizacji polonijnych i zastanowic
sie, co mozna zaoferowac mlodemu pokoleniu.
"Polska jest w przededniu wstapienia do UE - zwrócila uwage
Grazyna Opinska ze Stowarzyszenia polonijnego w Hiszpanii. - Mobilnosc
geograficza Polaków, m. in. w poszukiwaniu pracy i lepszych warunków
zycia, bedzie zwiekszac sie, jakkolwiek zalezec to bedzie od sytuacji
gospodarczej kraju. Trzeba sobie uswiadomic, ze juz za rok Polacy, jako
czlonkowie UE, beda mogli brac udzial w wyborach samorzadowych w krajach
osiedlenia UE. To oznacza, ze beda mogli miec wplyw na decyzje w swoich
miejscach zamieszkania. Organizacje polonijne, nadal spelniajac funkcje
samopomocowe oraz zaspokajajac potrzeby emocjonalne Polaków za
granica, powinny przygotowac sie do nowych zadan".
Wielu uczestników Spotkan podkreslilo, ze mlodych ludzi pochodzenia
polskiego interesowac moze obraz Polski nowoczesnej, nie odstajacej od
wspólczesnej Europy. "Zamiast promowac nierealny wizerunek
sielankowego "Mazowsza", powinnismy dac sie poznac jako kraj
majacy wiele do zaoferowania Europie, kraj o bogatej kulturze i ogromnym
potencjale, gdzie mlodzi ludzie szybko nadrabiaja zaleglosci dzielace
ich od krajów wysoko rozwinietych" - powiedzial Jerzy Drozdz
z MSZ - "Byc moze kiedys UE bedzie wspólnym tworem, ale nie
powinno byc tak, aby elementy charakteryzujace dany naród, zaniknely.
Trzeba krzewic pozytywne polskie wartosci, mówic o wybitnych Polakach
i ich roli w swiecie, dbac o zachowanie polskosci za granica, ale takze
wzbogacac kultury krajów miejsca zamieszkania Polaków".
Wielu przedstawicieli Polonii Swiata zwrócilo uwage, ze asymilacja
trzeciego pokolenia Polaków za granica jest nieuchronna. "Warto
jednak walczyc o nowy typ liderów polonijnych, którzy, zachowujac
pamiec o swich korzeniach, promowaliby Polske" - przekonywal dr Wieslaw
Piechocki z Lichtensteinu.
Podczas Spotkan poinformowano o projekcie utworzenia Europejskiego Centrum
Polonijnego w Vaudricourt, we Francji. Zgodnie z organizatorami, "w
chwili przystapienia Polski do UE staje sie niezbedne utworzenie w sasiedztwie
osrodków politycznych, biznesowych i kulturalnych Unii Europejskiej,
centrum promujacego Polske i Polonie w Europie, majacego charakter miedzynarodowy,
krajowy i lokalny". Wedlug projektu, "glównymi celami
osrodka bedzie podtrzymywanie tozsamosci narodowej Polonii, rozwijanie
kontaktów miedzy Polakami za granica i w kraju, integrowanie srodowisk
polonijnych oraz promowanie UE".
Na niedzielnym spotkaniu w Polskim Centrum Kultury w Monachium, konsul
RP ds. kulturalnych, pani Barbara Czerniak podkreslila, ze to poczucie
tozsamosci kulturalnej pozwolilo Polakom przetrwac lata zniewolenia i
upokorzen. "Moze wlasnie dlatego - powiedziala, - w dobie przygotowan
do scalenia z UE wciaz musimy udowadniac, ze zawsze w niej bylismy, jestesmy,
i bedziemy".
Ufundowana w tym roku po raz pierwszy przez Instytut Badan nad Kultura
Polonijna oraz TV Polonia Spoleczna Nagrode "Zloty Laur Polonii"
otrzymal honorowy gosc Spotkan, arcybiskup Szczepan Wesoly, za najwiekszy
wklad w dzialalnosc polonijna.
Na zakonczenie Spotkan odbyl sie uroczysty koncert poswiecony Papiezowi
Janowi Pawlowi II. W koncercie wzial udzial m. in. znakomity pianista
Wieslaw Piekos oraz wielu mlodych i obiecujacych artystów polskiego
pochodzenia, m. in. harfistka Joanna Liberadzka, pianista Mariusz Borowiec
i flecista Lukasz Dlugosz.
WIESLAW PIECHOCKI
2003 MONACHIJSKIE SPOTKANIE POLONIJNE
W cyklu polonijnych spotkan na swiatowa skale, odbyly sie juz dwa tego
typu zjazdy : we Francji i w Hiszpanii. Teraz przyszla kolej na ksiedza
Czeslawa Nowaka, który sprawuje piecze nad duszami polskich katolików
w stolicy Bawarii. Zorganizowal on brawurowo (z wielka iloscia rozsadku
oraz psychologicznego dystansu do nagromadzajacych sie problemów)
w dniach 25.-27. pazdziernika 2003 Trzecie Swiatowe Spotkanie Intelektualistów
oraz Ludzi Kultury i Sztuki. Tematem laczacym referaty w strukturze naukowej
oraz ogólnie caly program byli "Polacy w swiecie i ich dziela".
Momentem integracyjnym miedzy uczestnikami Spotkania byla wspólna
kolacja w restauracji "Dynasty" w nowoczesnym przedmiesciu Monachium
- Unterhaching. Piszacy te slowa poznal przy stole osobiscie wiele osób,
ale przede wszystkim pania Agate Kalinowska-Bouvy z Francji, która
jest znana dzialaczka polonijna, tlumaczka (przelozyla na jezyk francuski
"Tryptyk Rzymski", dzielo literackie Jana Pawla II). Jest ona
prezesem APAJTE, czyli Polskiego Stowarzyszenia Pisarzy, Dziennikarzy
i Tlumaczy w Europie [50, rue Duhèsme; F - 75018 Paris, France].
Sobota (25.X.03) byla dniem sesji naukowej. Przedstawiono wiele referatów
oraz dwa komunikaty w sali przy nowoczesnym kosciele sw. Moniki w Neuperlach,
polozonym równiez na wschód od Monachium. Po wysluchaniu
wielu referatów nasuwa sie nieuchronnie mysl, azeby posegregowac
ich tematyke, albowiem ich rozrzut merytoryczny byl nader szeroki. Okolo
stu osób obecnych na udekorowanej sali moglo zapoznac sie z szerokim
spektrum problematyki uchodzstwa. Osobiscie uszeregowalem to w kilka watków
tematycznych : (1) Watykan; (2) dzialalnosc zagraniczna; (3) sylwetki;
(4) organizacje, oraz (5) aktywnosc w Polsce.
W sferze watykanskiej, z okazji 25-lecia pontyfikatu Jana Pawla II, dowiedzielismy
sie, iz polski papiez jest goracym zwolennikiem integracji europejskiej
(co szczególnie dobitnie brzmialo na "niemieckim bruku").
Zastrzega sie on jednak, iz nie bedzie integracji na starym kontynencie
bez jednosci ducha. Argumenty etyczno-religijne maja dla Jana Pawla II
wieksze znaczenie niz historyczne. Papiez widzi konkretne zagrozenia:
materializm hedonistyczny, biurokracje instytucjonalna, globalizacje monopolistyczna
(koncerny, syndykaty, rosnace bezrobocie oraz korupcje), nowe hegemonie
ideologiczne oraz ateizm, laicyzacje zycia spolecznego jak równiez
liberalistyczny charakter projektu konstytucji europejskiej. Te problematyke
przedstawil na poczatku obrad ks. dr Ryszard Iwan z Augsburga (Niemcy).
Zgromadzeni w Monachium dowiedzieli sie (z wystapienia ks. dra Wladyslawa
Zarebczana) o Polakach, którzy pracowali w Watykanie (Martinus
Polonus w XIII. w., wielu kardynalów, arcybiskupów, wladajacych
kilkoma jezykami). Kardynal Wladyslaw Rubin mówil biegle 10 jezykami,
w tym arabskim. Obecnie takze jest ich wielu : pracuja w nuncjaturach
(czyli "ambasadach" Watykanu), jako spowiednicy, jako dziennikarze
w "Radio Vaticano" oraz w redakcji "Osservatore Romano",
jako profesorowie, a siostry szarytki jako pielegniarki w przychodni lekarskiej
w Watykanie.
O dzialalnosci Polaków za granica referowal miedzy innymi ks. dr
Mieczyslaw Tlaga, franciszkanin, pracujacy w Cidade Ocidental, na przedmiesciu
stolicy Brazylii, Brasilia. Jest tam od 1974 roku. Zbudowal sierocince,
szkoly, przedszkola dla biednych, drukarnie, wydawnictwo. W rejonie stolecznym
(Brasilia) powstalo 40 kosciolów w ostatnich dwudziestu latach.
Dr Jaroslaw Nowinka z Edmonton, byly prezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej
na prowincje Alberta, mówil o zorganizowanym w sierpniu 2003 "International
Convention of Youth for Democratic Values" w Edmonton. Organizatorom
chodzilo glównie o wciagniecie mlodziezy polonijnej do dzialan
w polityce lokalnej a majacej jednoczesnie globalne spojrzenie na walory
srodowiska Polonii. Mozna mówic o sukcesie ogólnym tej konferencji.
Pan Nowinka opowiedzial równiez o nastepnej wielkiej imprezie "Polska
w Górach Skalistych" (Canmore, Alberta, 22.08.-01.09.2004).
Organizowana bedzie przez "Stowarzyszenie Polsko-Kanadyjskie"
w Calgary oraz przez "Canadian Foundation for Polish Studies".
Piekna górska miejscowosc napewno przyciagnie wielu mlodych uczestników.
Zupelnie inne problemy sygnalizowal ks. bp Stanislaw Padewski, ordynariusz
charkowsko-zaporoski z Ukrainy : wynarodowienie, spustoszenie duchowe
w przypadku "homo sovieticus", 70 lat ksztaltowania "nowego
czlowieka", brak zainteresowania dzialalnoscia religijna. Elementy
pozytywne ukazane przez niego : rola seminariów duchownych (Kamieniec
Podolski, Gródek, Brzuchowice), aktywnosc pieciu konsulatów
RP na Ukrainie, dzialalnosc niestrudzona sióstr zakonnych w krzewieniu
jezyka polskiego.
Profesor Hanna Rusek w swym swietnym referacie ukazala zlozonosc problematyki
polskosci na Slasku Cieszynskim i na Zaolziu. Zywa pamiec o zajeciu Zaolzia
przez Polske na krótko przed II Wojna Swiatowa jest nadal kamieniem
niezgody miedzy Polakami a Czechami na tych terenach. Zróznicowanie
etniczne jest spore; wystepuje niejednorodna identyfikacja narodowa, ciagla
dyfuzja kulturowa, procesy asymilacyjne, coraz czestsze malzenstwa mieszane.
Szacunkowo - na terenach przygranicznych slaskich, w Republice Czeskiej
mieszka 36 tysiecy Polaków, coraz bardziej sie integrujacych w
niej. Miedzy wojnami istnialo tam 100 organizacji polonijnych. Po roku
1945 nie reaktywowano ani jednej z nich ! Teraz zaczyna dzialac Polski
Zwiazek Kulturowo-Oswiatowy, utrzymujacy 29 szkól podstawowych,
do których uczeszcza 2700 dzieci.
Tendencje zwyzkowa "coraz wiecej osób przyznaje sie do polskosci"
na Litwie zasygnalizowala dr Maria Kalczynska z Opola. Zasadniczo zajmuje
sie ona wilnianami w swych badaniach. W tej chwili na Litwie 7% ludnosci
to Polacy. Wedle jej analiz, w Niemczech z kolei mieszka (oficjalnie)
250 000 Polaków, nieoficjalnie liczba ta dochodzi do pól
miliona.
Bardzo ciekawym skladnikiem sesji byly wystapienia o ciekawych Polakach
w przeszlosci i terazniejszosci. Kardynal Stanislaw Hozjusz byl nuncjuszem
w Wiedniu oraz bral udzial w synodzie trydenckim w XVI w. Wladyslaw Zalewski
z Kowna byl w XIX w. misjonarzem na Cejlonie. Biologiem, teologiem i socjologiem
jednoczesnie byl Jerzy Wierusz-Kowalski, który opracowal program
naukowy dla "Institut Catholique" w Paryzu, uzywany do dzis
przez wladze instytutu. Józef Milik znal 13 jezyków antycznych
i 6 nowoczesnych. Byl on szefem komisji archeologicznej, odczytujacej
slynne zwoje papirusów z Qumran, odkryte w 1947 roku.
Inna postacia kluczowa dla Polonii w Szwecji jest mecenas Boleslaw Kurowski
z Lund, który wypracowal nowe podwaliny dla profilu wspóldzialania
miedzy rzadem szwedzkim a Polakami. Na marginesie : w Szwecji mieszka
obecnie 69 tysiecy Polaków. W egzotycznej Turcji ze wsi Adampol
(albo Polonezköy) wywodzi sie wielu Polaków, ale przede wszystkim
na pierwszy plan bezsprzecznie wysuwa sie osoba prof. Ludwika Biskupskiego,
(1906-1987), tureckiego obywatela polskiego pochodzenia, znanego frankofila.
Byl pisarzem, naukowcem, otrzymal najwyzsze odznaczenie naukowe Francji
"Palmy Akademickie". W Austrii, przed powstaniem Polski (1918),
dzialal charytatywnie na szeroka skale prymas August Hlond. W Wiedniu
byl dyrektorem Instytutu Salezjanów, zalozyl siec przytulków
dla chlopców, sierot i wykolejonych spolecznie ("Oratorium"
w 1910 roku). Prymas Hlond byl trzykrotnie odznaczony przez wladze austriackie
za dzielo ratowania trudnej mlodziezy. Równiez w Austrii, na Uniwersytecie
w Innsbrucku, dziala od 30 lat profesor teologii, twórca nowych
struktur badawczych w tym zakresie, Józef Niewiadomski.
Zupelnie innego pokroju slawe uzyskala Krystyna Chojnowska-Liskiewicz,
która oplynela jako pierwsza kobieta, samotna zeglarka-kapitan
na jachcie "Mazurek" kule ziemska dookola. Uczynila to w latach
1976-78. Jej relacje w ksiazce "Pierwsza dookola swiata" poddano
analizie naukowej w Monachium.
O historii jednej konkretnej organizacji polonijnej mówil prof.
Woltmann z Gorzowa Wlkp. Skupil sie on na "Sokole", organizacji
sportowej, w swych poczatkach i zamierzeniach zasadniczo gimnastycznej.
"Sokól" szybko rozprzestrzenil sie w austriackiej Galicji,
a stamtad do Ameryki. W Rosji carskiej predko zostal zakazany przez policje.
Pierwsze gniazdo sokolstwa w USA powstaje w Chicago (12.06.1887), a w
Kanadzie, w Winnipeg w 1906 roku. Polscy emigranci zakladaja tez gniazda
sokole w Brazylii (Kurytyba 1897). W Niemczech jest zarejestrowanych 182
gniazd przed wybuchem I Wojny Swiatowej. Nalezeli do nich Polacy oczywiscie.
Sokolstwo w tym czasie bylo bardzo aktywne w Galicji : Wieden, Kraków,
Czerniowce, itd.
O innego rodzaju aktywnosci sportowej traktowal referat dra Leonarda Nowaka.
Chodzi o zawody sportowe organizowane w Polsce dla emigrantów.
Zaczelo sie wszystko w 1934 roku, kiedy to Rada Organizacyjna Polaków
Zagranica powolala do zycia pierwsze Polonijne Igrzyska Sportowe. Gwiazda
tej imprezy byla Stanislawa Walasiewicz. Wtedy wygrali te zawody Polacy
z Francji. Potem nastapila przerwa nader dluga. Dopiero reaktywano te
idee w roku 1974, kiedy to zebrali sie w PRL sportowcy z 11 krajów
na kolejnych zawodach. W 1991 roku, juz w wolnej RP, nadano im nazwe "Polonijne
Igrzyska Olimpijskie" (trzeba zdobyc minimum olimpijskie !). Wtedy
braly w nich udzial po raz pierwszy Litwa, Bialorus i Rosja. Z kolei w
roku 1997 przeksztalcono je w Swiatowe Igrzyska Sportowe, w Lublinie.
Sa urzadzane w cyklu dwuletnim. Istnieje tez wariant zimowy tych sportowych
zmagan w Szczyrku i Zakopanem.
W specjalnym komunikacie, nizej podpisany przedstawil pokrótce
profil "Nowego Kuriera", jego historie, sklad redakcyjny oraz
publicystyczne i polityczne sukcesy (sprawa wejscia Polski do NATO jako
przyklad). Nastepnie rozdalem wsród uczestników 100 egzemplarzy
"NowegoKuriera" (ostatnie numery 18 i 19 z roku 2003) jako mini-prezenty.
Z zaciekawieniem zabrali sie obecni do lektury artykulów z dalekiego
Toronto.
W owym Toronto bylem gosciem galowego koncertu (12.X.2003) z okazji 25-lecia
pontyfikatu polskiego papieza. Teraz taki koncert analogicznie zorganizowano
w Monachium. Sala tradycyjna : wspaniala Wielka Aula Uniwersytetu Monachijskiego.
Przepiekna o grecko-antycznych akcentach. Na scenie solistów przedstawiala
i omawiala wystepujacych pani Agata Konarska, która zawsze i wszedzie
moze sluzyc za teze, iz Polki sa bardzo ladne
Solisci z kolei byli
rewelacyjni - dano szanse mlodym. Sa to Polacy stojacy na poczatku swej
kariery w Europie i na swiecie : absolutnie dojrzaly stylistycznie Mariusz
Borowiec na fortepianie, niemniej rewelacyjny Lukasz Dlugosz na flecie,
pewna w swym warsztacie Joanna Liberadzka na harfie oraz Justyna Maria
Etsuko Piekos jednoczesnie na fortepianie i skrzypcach spowodowali, iz
po ich kolejnych wystepach krzyczac "brawo!" urzadzilem im "standing
ovation". Nie tylko ja, naturalnie
Repertuar byl niemal w calosci polski. Uslyszelismy utwory nie tylko Paderewskiego,
Wieniawskiego i Chopina, lecz równiez innych kompozytorów
europejskich. W trakcie koncertu po raz pierwszy wreczono "Laur Polonii".
Otrzymal go arcybiskup Szczepan Wesoly, pelnomocnik papieza d/s Polonii.
Odwdzieczyl sie w swym krótkim monologu dwoma swietnymi dowcipami
!
Nazajutrz (26.X.) odbyla sie niedzielna msza swieta w kosciele swietej
Barbary w Monachium, koncelebrowana przez 4 biskupów. Doniosly
to moment
W ostatnim dniu nastapily prezentacje dorobku edytorskiego z róznych
stron swiata, gdzie oczywiscie nie brak Polaków-emigrantów.
W podsumowaniu sesji naukowej prof. Tadeusz Radzik przypomnial, iz wedle
obiektywnych badan nad kazdym przejawem emigracji, jezyk ojczysty zanika
w trzecim pokoleniu, co jest sygnalem ostrzegawczym dla dzialaczy i fenomenem
nolens volens zmuszajacym do zastanowienia.
Niewatpliwie pozytywnym elementem w zyciu polskiej diaspory byl przelom
polityczny roku 1989 (PRL > RP). Przypomnial mówca dzialalnosc
rozglosni "Wolna Europa" (dzialajacej niegdys pare kilometrów
od miejsca polonijnej konferencji) oraz kulturowa i polityczna role paryskiej
"Kultury". Zastanawial sie - nie odpowiadajac sobie - czy istnieje
w tej chwili kryzys organizacji polonijnych. Kiedys doniosla role grala
polska parafia /funkcje moralne i finansowe/. Teraz jej oddzialywanie
sie zredukowalo.
Z tego Spotkania Polonijnego uczestnicy skorzystali niewatpliwie wiele,
rozszerzajac swe horyzonty (sila rzeczy zaciesnione do swego miejsca zamieszkania)
o wiadomosci z innych srodowisk, czesto egzotycznych, o informacje polityczne,
konotacje kulturowo-spoleczne.
Jestem rad, iz dane mi bylo reprezentowac "Nowy Kurier" jako
jego delegat w bawarskiej metropolii, która goscila nas pieknym
sloncem. Oby nadal intensywnie swiecilo polskiej diasporze na calym swiecie
!
|